Danh mục
Trang chủ / Trung Cấp Y / Y Sĩ Y Học Cổ Truyền / Cùng Y học cổ truyền tìm hiểu về dược liệu Ba đậu

Cùng Y học cổ truyền tìm hiểu về dược liệu Ba đậu

Ba đậu là một loại dược liệu được sử dụng trong khá nhiều bài thuốc nhưng lại chứa hàm lượng độc tố rất cao. Dưới đây là những bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu ba đậu như sau

Ba đậu là cây thuốc được dùng trong nhiều bài thuốc Đông y

Ba đậu là cây thuốc được dùng trong nhiều bài thuốc Đông y

Tên gọi khác: Giang tử, Cóng khói, Mần để…

Tên khoa học: Croton tiglium L

Họ: Thầu dầu (Euphorbtuceae)

ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT CỦA DƯỢC LIỆU BA ĐẬU

Theo Giảng viên Trung cấp Y sĩ Y học cổ truyền cho biết: Ba đậu là một loại cây gỗ nhỡ có chiều cao trung bình ở vào khoảng 3 – 6m, cành nhẵn. Lá mọc so le nhau, nguyên có hình trứng với phần đầu nhọn. Mép lá có răng cưa nhỏ, lá dài khoảng 6 – 8cm, rộng khoảng 4 – 5cm, phần cuống nhỏ và chỉ dài 1 – 2cm.

Hoa mọc thành từng chùm ở đầu cành dài khoảng 10 – 20cm. hoa đực ở đỉnh, hoa cái ở phía dưới. Cuống hoa nhỏ và chỉ dài 1 – 3mm. Quả nang màu vàng nhạt, bề ngoài nhẵn, khi chín tách ra sẽ có 3 mảnh vỏ. Hạt có hình trứng dài khoảng 10mm, rộng 4 – 6mm, phía ngoài vỏ cứng, màu nâu xám.

Hạt của cây là bộ phận được dùng phổ biến nhất để làm vị thuốc. Ngoài ra, rễ và lá cũng được dùng nhưng ít phổ biến hơn.

Dược liệu thường mọc hoang ở vùng Ấn Độ, Malaixia hay một số tỉnh thuộc Trung Quốc như Tứ Xuyên, Quảng Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam… Còn ở nươc ta, cây mọc hoang hay được trồng nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Nguyên, Bắc Cạn…

THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY BA ĐẬU NHƯ THẾ NÀO?

Phân tích dược liệu ba đậu thấy có một số thành phần sau đây:

  • stearin
  • palmitin
  • glycerid crolonic
  • tiglic
  • protein
  • phenolic
  • croitin
  • alcaloid

Sau khi thu hoạch hạt của cây Ba đậu được làm thuốc để điều trị bệnh

Sau khi thu hoạch hạt của cây Ba đậu được làm thuốc để điều trị bệnh

CÁC BÀI THUỐC CHỮA BỆNH TỪ DƯỢC LIỆU BA ĐẬU

Dưới đây là thông tin về một số đơn thuốc có sử dụng dược liệu ba đậu:

Chữa đau, đầy trướng ngực bụng

  • Chuẩn bị: 40g ba đậu (bỏ phần vỏ và lõi rồi sao vàng), 40g đại hoàng, 40g can khương.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem tán thành bột mịn rồi trộn đều với mật avf làm hoàn. Mỗi ngày chỉ dùng khoảng từ 8 – 12g.

 Chữa đại tiện không thông, ngực đau, bụng căng đầy

  • Chuẩn bị: 2 hạt ba đậu cùng với 2 hạt hạnh nhân.
  • Thực hiện: Ba đậu đem bỏ nhân và vỏ rồi rang vàng, hạnh nhân bọc vải và đập dập. Cho 2 vị thuốc vào chén nước nóng, khuấy đều và uống nước. Dùng mỗi ngày 1 lần đến khi đại tiện được thì thôi.

Bài thuốc trị sốt rét, bụng sưng to

  • Chuẩn bị: 8g ba đậu (bỏ vỏ và nhân), 24g tạo giáp (bỏ vỏ và hột).
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem tán thành bột rồi hoàn thành viên bằng hạt đậu xanh. Mỗi lần chỉ uống 1 viên cùng với nước lạnh, tần suất 1 lần/ngày.

Bài thuốc trị hàn tích, ăn không tiêu, đại tiện bí

  • Chuẩn bị: 1 chén ba đậu cùng với 5 chén rượu.
  • Thực hiện: Đem nấu dược liệu với rượu trên lửa nhỏ 3 ngày 3 đêm cho khô. Sau đó làm viên to bằng hạt đậu. Mỗi lần chỉ uống 1 viên với nước, tần suất 1 lần/ngày. Nếu các triệu chứng nặng và kéo dài có thể dùng 2 viên/lần.

Bài thuốc trị phong ngứa, nổi ban

  • Chuẩn bị: 50 hạt ba đậu.
  • Thực hiện: Vị thuốc trên đem bỏ vỏ rồi cho vào ấm sắc cùng 7 chén nước trên lửa nhỏ. Thu lấy 2 chén rồi bọc vào túi và chườm trực tiếp lên vị trí ngứa.

Bài thuốc trị rắn cắn

  • Chuẩn bị: 30g rễ ba đậu, 0,5g lá khô, 1 lít rượu trắng.
  • Thực hiện: Phần rễ dược liệu đem ngâm với rượu trắng rồi dùng làm thuốc đắp ngoài. Còn phần lá đem tán thành bột rồi uống với nước mát mỗi ngày 1 lần.

Bài thuốc trị tưa lưỡi ở trẻ em

  • Chuẩn bị: 1g ba đậu cùng với 0,5g nhân hạt dưa hấu.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem tán nhỏ rồi trộn thêm 1 ít dầu thơm. Sau đó vo thành viên nhỏ và đắp vào huyệt ấn đường 15 giây rồi lấy ra. Mỗi ngày thực hiện từ 1 – 2 lần.

Bài thuốc trị viêm niêm mạc dạ dày kèm đau bụng

  • Bài thuốc 1: Cần chuẩn bị 1g ba đậu sương, 3g bối mẫu, 3g cát cánh. Các vị thuốc này đem tán thành bột mịn và trộn đều. Mỗi lần uống 0,2g cùng với nước sôi ấm, tần suất 1 lần/ngày.
  • Bài thuốc 2: Chuẩn bị 0,5g ba đậu sương, 3g đinh hương, 3g nhục quế, 3g trầm hương. Tất cả vị thuốc đem tán bột rồi trộn đều. Mỗi lần lấy uống 0,5 – 1g với nước sôi ấm, tần suất 1 lần/ngày.

Bài thuốc trị trúng phong méo miệng

  • Chuẩn bị: 7 hạt ba đậu.
  • Thực hiện: Vị thuốc trên đem bỏ vỏ rồi giã cho nát. Bị đau bên phải thì đắp bên trái và ngược lại. Sau khi đắp cần lấy 1 chén nước nóng để áp lên thuốc.
  1. Bài thuốc trị thương hàn, nóng lạnh không đều
  • Chuẩn bị: 25 hạt ba đậu cùng với 40g hoàng đơn.
  • Thực hiện: Ba đậu đem bỏ vỏ và ép bỏ dầu rồi nghiền nát còn hoàng đơn đem sao vàng và tán bột. 2 vị thuốc đã qua sơ chế đem trộn chung với sáp để làm hoàn to bằng hạt ngô đồng. Mỗi lần lấy dùng 5 hoàn. Đem nhúng vào nước rồi nuốt chứ không được nhai.

LƯU Ý KHI SỬ DỤNG BA ĐẬU ĐỂ CHỮA BỆNH

Không sử dụng dược liệu ba đậu cho nhưng đối tượng sau:

  • Người bị bệnh thực nhiệt, táo bón
  • Phụ nữ có thai

Tuyệt đối không sử dụng quá nhiều vì vị thuốc này có thể gây ngộ độc. Khi các triệu chứng ngộ độc xuất hiện cần dùng đậu xanh, đậu đen, đậu đũa hay hoàng liên sắc nước uống để giải độc. Tìm đến bác sĩ ngay lập tức nếu vấn đề chuyển biến xấu.