Danh mục
Trang chủ / Hỏi Đáp Y Dược / Nguyên nhân gây bệnh thoái hóa võng mạc là do đâu?

Nguyên nhân gây bệnh thoái hóa võng mạc là do đâu?

Thoái hóa võng mạc là hiện tượng lớp tế bào võng mạc trong mắt bị tổn thương, dù bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng khiến thị lực bị suy giảm ảnh hưởng xấu đến người bệnh

Bệnh thoái hóa võng mạc là gì?

Thoái hóa võng mạc là hiện tượng lớp tế bào võng mạc trong mắt bị tổn thương, trong đó thoái hóa điểm vàng là thể bệnh nguy hiểm nhất. Nguyên nhân gây thoái hóa võng mạc phổ biến nhất là các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.

Mặc dù thoái hóa võng mạc không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng khiến thị lực bị suy giảm dẫn đến mù lòa, gây ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của bệnh nhân và người nhà. Đái tháo đường là nguyên nhân thường gặp nhất gây mù ở nhóm người trong tuổi lao động. Bệnh thoái hóa võng mạc chiếm đến 5% tỉ lệ các nguyên nhân gây mù lòa trên toàn thế giới và được Tổ chức Y tế Thế giới xem như là bệnh mắt ưu tiên hàng đầu.

Theo bác sĩ Trường Cao đẳng Y Dược Sài Gòn thoái hóa võng mạc nếu sớm được phát hiện và điều trị kịp thời giúp cải thiện tiên lượng bệnh, làm chậm diễn tiến của bệnh và duy trì được thị lực của người bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh thoái hóa võng mạc là do đâu?

Bệnh thoái hóa võng mạc không tăng sinh: những thương tổn trực tiếp hoặc là kết quả của sự tái tạo của các mạch máu nuôi dưỡng võng mạc khiến lượng máu nuôi tế bào võng mạc bất thường. Có ba cơ chế tổn thương chính trong bệnh võng mạc không tăng sinh: phá hủy mạch máu, tổn thương võng mạc trực tiếp và tắc nghẽn mạch máu. Các nguyên nhân gây bệnh thoái hóa võng mạc không tăng sinh bao gồm:

  • Tăng huyết áp: áp lực cao trong mạch máu hệ thống khiến thành động mạch trong đó có động mạch nuôi võng mạc bị dày lên, làm giảm lưu lượng máu đến võng mạc gây ra thiếu máu cục bộ mô khiến võng mạc bị tổn thương, gây nên bệnh võng mạc tăng huyết áp.
  • Xơ vữa động mạch: gây hẹp lòng động mạch và giảm lượng máu đến nuôi võng mạc.
  • Sinh non: ngay từ lúc sinh, các tế bào võng mạc bị tổn thương trực tiếp gọi là bệnh võng mạc do sinh non.
  • Phóng xạ: tia xạ gây tổn thương trực tiếp lên các tế bào võng mạc, thường là biến chứng của các trường hợp xạ trị các khối u vùng đầu mặt cổ.
  • Bệnh hồng cầu hình liềm: khi mắc bệnh hồng cầu hình liềm làm cho các tế bào máu tăng sinh khiến độ quánh của máu tăng lên, dẫn đến tốc độ dòng chảy bị chậm lại, khiến lưu lượng máu đến nuôi võng mạc bị giảm. Khi đó, các cục máu đông cũng dễ hình thành hơn, làm cho dòng máu đến võng mạc bị ngăn chặn, gây chết tế bào.

Bệnh thoái hóa võng mạc tăng sinh: liên quan đến sự tăng trưởng bất thường của mạch máu. Thông thường, sự tăng sinh mạch máu quá mức là quá trình tự nhiên của sự phát triển và hình thành mô. Nhưng khi tốc độ tăng sinh mạch cao bất thường, các mạch máu phát triển quá mức thì được gọi là tân mạch. Các mạch máu phát triển bất thường này mỏng manh, yếu và tưới máu không hiệu quả cho các mô võng mạc. Khiến cho bệnh thoái hóa võng mạc tăng sinh có tiên lượng xấu hơn vì nguy cơ xuất huyết mạch cao hơn và thường dẫn đến mất thị lực và mù lòa.

Y si đa khoa cho biết nhiều nguyên nhân được đề cập trong bệnh thoái hóa võng mạc không tăng sinh cũng có thể gây ra bệnh thoái hóa võng mạc tăng sinh ở giai đoạn sau. Đái tháo đường gây ra bệnh lý võng mạc đái tháo đường, cũng là nguyên nhân phổ biến nhất gây bệnh võng mạc tăng sinh.

Nguyên nhân khác:

  • Đột biến gen là nguyên nhân hiếm gặp gây bệnh thoái hóa võng mạc. Đột biến gen thường có liên quan đến nhiễm sắc thể X bao gồm họ gen NDP gây ra bệnh Norrie, FEVR và bệnh Coats. Các chấn thương nhất là ở đầu và một số bệnh cũng có thể gây ra thoái hóa võng mạc. Trường hợp bệnh nhân lớn tuổi, quá trình lão hóa cùng với sự tác động từ bên ngoài như khói bụi cũng là nguyên nhân gây bệnh thoái hóa võng mạc tuổi già.
  • Quá trình lão hóa do tuổi cao kết hợp với tác động của các yếu tố: môi trường ô nhiễm nhiều khói bụi, chế độ ăn không đảm bảo đã khiến những carotenoid của điểm vàng dần bị thoái hóa, tổn thương gây suy giảm chức năng của điểm vàng, gây ảnh hưởng không nhỏ đến thị lực của mắt.

Triệu chứng thường gặp của bệnh thoái hóa võng mạc là gì

Nhiều người mắc bệnh trong giai đoạn đầu thường không biểu hiện triệu chứng, khi phát hiện đến khám thì đã rất muộn, hạn chế hiệu quả của việc điều trị.

Chính vì vậy, theo bác sĩ Cao đẳng Dược Sài Gòn người bệnh cần nhận biết được các dấu hiệu thoái hóa võng mạc sau:

  • Giảm thị lực, mắt mờ.
  • Xuất huyết thủy tinh thể
  • Xuất hiện điểm mù trước mắt
  • Mắt thường không đau.

Phòng ngừa bệnh thoái hóa võng mạc

Đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, nhiều ra xanh và hoa quả

Lối sống lành mạnh, duy trì cân nặng ở mức ổn định

Không hút thuốc lá

Kiểm soát ổn định các bệnh lý nội khoa mãn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch bằng cách tuân thủ tốt điều trị và tái khám theo đúng hẹn.