Danh mục
Trang chủ / Hỏi Đáp Y Dược / Những nguyên nhân dẫn tới chứng bệnh rối loạn sinh tủy

Những nguyên nhân dẫn tới chứng bệnh rối loạn sinh tủy

Rối loạn sinh tủy là chứng bệnh nguy hiểm, là một nhóm các rối loạn do sự hình thành không bình thường hoặc không hoạt động các tế bào máu gây ra.

Hội chứng rối loạn sinh tủy có nguy hiểm không?

Hội chứng rối loạn sinh tủy xếp vào loại bệnh nặng với tính chất dai dẳng và rất khó điều trị. Người bệnh có nguy cơ tử vong cao do các biến chứng như: nhiễm trùng, xuất huyết, ứ sắt do truyền máu nhiều lần gây suy giảm chức năng của các cơ quan hoặc biến chứng thành bệnh bạch cầu cấp. 

Hiện nay,  theo bác sĩ Cao đẳng Y Dược Sài Gòn hội chứng rối loạn sinh tủy có hy vọng được điều trị và người bệnh có thể duy trì sự sống trong nhiều năm sau khi được chẩn đoán mắc bệnh. Trong một số trường hợp, bệnh có thể được điều trị bằng cách ghép tủy xương.

Đặc trưng của bệnh là sự rối loạn quá trình biệt hóa và tăng sinh của tế bào máu gây nên tình trạng tạo máu không đạt tiêu chuẩn, dẫn đến làm giảm 1, 2 hay 3 dòng tế bào trong máu ngoại vi, những rối loạn về hình thái và chức năng của 3 dòng hồng cầu, bạch cầu và mẫu tiểu cầu trong tủy xương.

Các dạng rối loạn sinh tủy gồm:

  • Đa hồng cầu nguyên phát: xuất hiện khi tủy xương sản sinh quá mức các tế bào máu, nhất là tế bào hồng cầu. Có đến 95% bệnh nhân đa hồng cầu nguyên phát mang đột biến gen JAK2V617F trong máu.
  • Tăng tiểu cầu thiết yếu: xảy ra khi cơ thể sản sinh quá nhiều tế bào tiểu cầu, khiến máu bị vón cục, làm nghẽn mạch máu dẫn đến cơn đau tim hoặc đột quỵ.
  • Chứng xơ cứng tủy: xảy ra khi tủy xương sản sinh quá nhiều collagen hoặc mô xơ trong tủy xương, làm giảm khả năng sản xuất các tế bào máu của tủy.
  • Bệnh bạch cầu mạn tính dòng tủy (CML): là một loại ung thư tủy xương rất nguy hiểm, sản sinh ra bạch cầu hạt bất thường.

Nguyên nhân gây bệnh rối loạn sinh tủy là do đâu?

Hội chứng rối loạn sinh tủy xảy ra khi trật tự sản sinh các tế bào máu bị phá vỡ.

Những người mắc hội chứng rối loạn sinh tủy thường có các tế bào máu chưa được phát triển hoàn chỉnh, có thể bị chết ở trong tủy xương hoặc ngay sau khi đi vào dòng máu. Theo thời gian, số lượng các tế bào khiếm khuyết sẽ nhiều hơn các tế bào máu khỏe mạnh, gây nên một số vấn đề như thiếu máu, nhiễm khuẩn và xuất huyết.

Nguyên nhân rối loạn sinh tủy bao gồm:

  • Yếu tố di truyền: trong một số trường hợp, bệnh nhân rối loạn sinh tủy có một nhiễm sắc thể bất thường rút ngắn được gọi là nhiễm sắc thể Philadelphia.
  • Yếu tố môi trường: hội chứng rối loạn sinh tủy có thể là hậu quả do tiếp xúc quá nhiều với bức xạ, hệ thống dây điện hoặc hóa chất độc hại.

Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh, hội chứng rối loạn sinh tủy được chia thành hai loại:

  • Hội chứng rối loạn sinh tủy không rõ nguyên nhân (De novo): nguyên nhân gây bệnh không được xác định, tuy nhiên hội chứng rối loạn sinh tủy De novo thường được điều trị dễ dàng hơn so với các hội chứng rối loạn sinh tủy biết rõ nguyên nhân.
  • Hội chứng rối loạn sinh tủy gây ra bởi hóa chất và phóng xạ: còn có tên gọi khác là hội chứng rối loạn sinh tủy thứ phát và thường khó điều trị hơn. Bệnh xảy ra khi cơ thể có phản ứng với liệu pháp điều trị ung thư bằng hóa trị liệu và xạ trị hoặc phản ứng với sự phơi nhiễm hóa học.

Triệu chứng thường gặp của bệnh rối loạn sinh tủy là gì?

Trong giai đoạn đầu, hội chứng rối loạn sinh tủy thường không có dấu hiệu hoặc triệu chứng đặc trưng. Y sĩ đa khoa cho biết sau một khoảng thời gian, triệu chứng bệnh có thể gặp phải là:

  • Mệt mỏi
  • Khó thở
  • Da xanh xao, nhợt nhạt do thiếu máu kéo dài và thường không rõ nguyên nhân.
  • Xuất huyết: dưới da, niêm mạc, nội tạng
  • Nhiễm khuẩn ở các cơ quan: hô hấp, tiêu hóa, sinh dục – tiết niệu, ….
  • Gan to hoặc lách to.
  • Đau bụng
  • Bệnh nhân tăng bạch cầu monocyte có thể bị thâm nhiễm ngoài da

Có những phương pháp nào được áp dụng để điều trị bệnh rối loạn sinh tủy?

Nguyên tắc điều trị rối loạn sinh tủy hiện nay:

  • Điều trị theo thể bệnh, yếu tố nguy cơ, độ tuổi. 
  • Các biện pháp điều trị: hóa trị, dùng các chất cảm ứng biệt hóa, ghép tủy xương, điều trị bổ trợ cho bệnh nhân bị thiếu máu, xuất huyết, nhiễm trùng. 

Cho đến nay, bệnh rối loạn sinh tủy vẫn chưa có phương pháp nào chữa khỏi. Các phương pháp điều trị hội chứng rối loạn sinh tủy thường tập trung làm chậm sự tiến triển của bệnh và kiểm soát các triệu chứng và để ngăn ngừa xuất huyết, nhiễm trùng.

Bác sĩ Trường Cao đẳng Y Dược Sài Gòn cho biết các phương pháp điều trị rối loạn sinh tủy hiện nay thường được áp dụng bao gồm:

  • Truyền máu: nhằm thay thế các tế bào hồng cầu, bạch cầu hoặc tiểu cầu bị hỏng
  • Thuốc: giúp tăng số lượng tế bào máu khỏe mạnh bao gồm các loại thuốc làm tăng số lượng tế bào máu cơ thể tạo ra, thuốc kích thích tế bào máu phát triển hoàn thiện, thuốc ngăn chặn hệ thống miễn dịch, thuốc cho người bệnh có những bất thường di truyền
  • Ghép tế bào gốc tủy xương: các tế bào máu bị lỗi hoặc bị tổn thương sẽ bị loại bỏ bằng cách sử dụng thuốc hóa trị. Sau đó các tế bào gốc bất thường ở tủy xương sẽ được thay thế bằng các tế bào khỏe mạnh được hiến tặng.