Danh mục
Trang chủ / Hỏi Đáp Y Dược / Những nguyên nhân gây bệnh teo dây thần kinh thị giác là do đâu?

Những nguyên nhân gây bệnh teo dây thần kinh thị giác là do đâu?

Teo dây thần kinh thị giác là trình trạng dây thần kinh thị giác bị phá hủy do nhiều nguyên nhân khác nhau, gây hạn chế khả năng truyền tải thông tin từ mắt về não.

Bệnh teo dây thần kinh thị giác là gì?

Teo dây thần kinh thị giác là trình trạng dây thần kinh thị giác bị phá hủy do nhiều nguyên nhân khác nhau, gây hạn chế khả năng truyền tải thông tin từ mắt về não. Dấu hiệu giúp nhận biết teo dây thần kinh thị giác bao gồm thị lực giảm, giảm khả năng nhận biết màu sắc và đau mắt khi vận động. Hậu quả của bệnh teo dây thần kinh thị giác là gây ảnh hưởng đến cả thị lực nhìn xa, nhìn gần và khả năng nhận biết màu sắc của mắt, cuối cùng có thể dẫn đến mù lòa nếu không được can thiệp điều trị. Ở người lớn tuổi, dây thần kinh thị giác bị teo do lượng máu nuôi dưỡng dây thần kinh thị giác bị giảm.

Bác sĩ Cao đẳng Y Dược Sài Gòn cho biết teo dây thần kinh thị giác chiếm tỉ lệ 0,8% những nguyên nhân gây mù lòa. Đây không phải là một bệnh mà là hệ quả của nhiều bệnh lý khác nhau. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó có cả teo dây thần kinh thị giác bẩm sinh.

Nguyên nhân gây bệnh teo dây thần kinh thị giác

Thiếu máu nuôi thần kinh thị: Là nguyên nhân phổ biến nhất. Thần kinh thị bị thiếu máu nuôi dưỡng xảy ra khi áp lực mạch máu nhỏ hơn áp lực nhãn cầu. Teo thần kinh thị do thiếu máu thường gặp trong các bệnh cảnh tắc động mạch tĩnh mạch trung tâm, tắc động mạch cảnh và viêm động mạch sọ não. Tùy thuộc vào vị trí của mạch máu bị tổn thương mà bác sĩ sẽ quyết định cách thức điều trị phù hợp.  Bệnh nhân sau xạ trị vùng đầu mặt cổ từ 3 tháng đến 8 năm cũng có thể gặp phải teo dây thần kinh thị giác do thiếu máu nuôi dưỡng, trung bình khoảng 1,5 năm do tổn thương mô đệm của mạch máu, có thể kết hợp với tổn thương dĩa thị.  Ngoài ra, với người lớn tuổi mắc phải một số bệnh lý như tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa động mạch cũng có thể gây tổn thương đến mạch máu và làm giảm lượng máu nuôi dây thần kinh thị.

Viêm dây thần kinh thị: Viêm dây thần kinh thị gây phù nề và làm tổn thương đến bao myelin bao quanh sợi thần kinh. Ở người trẻ trong khoảng từ 20-50 tuổi, đặc biệt là nữ giới thì đây là nguyên nhân phổ biến nhất được xác định gây teo thần kinh thị giác và mất thị giác đột ngột.

Teo dây thần kinh thị do chèn ép: Khối u, nhiễm trùng, và quá trình viêm nhiễm có thể dẫn đến những thương tổn bên trong hốc mắt, gây chèn ép dây thần kinh thị, phù nề đĩa thị và mất thị giác tiến triển.

Thâm nhiễm thần kinh thị: Dây thần kinh thị có thể bị thâm nhiễm bởi một loạt các nguyên nhân như: khối u, viêm hay nhiễm trùng. Các khối u có thể là nguyên phát tại chỗ như u thần kinh thị giác, u mao mạch hay u mạch máu hang, hoặc các u thứ phát như ung thư biểu mô di căn, ung thư hầu họng, lymphoma và leukemia.

Chấn thương dây thần kinh thị: Chấn thương vật lý trực tiếp ở vùng đầu hoặc hố mắt phá vỡ cấu trúc giải phẫu và chức năng sinh lý của dây thần kinh thị như đạn bắn, dao đâm. Chấn thương gián tiếp do tai nạn xe hơi cũng có thể gây tổn thương dây thần kinh thi giác. Vị trí tổn thương thường gặp nhất là đoạn dây thần kinh thị nằm trong sọ.

Teo dây thần kinh thị di truyền: Teo thần kinh thị giác do do truyền được chia thành 2 loại: teo dây thần kinh thị giác bẩm sinh di truyền theo gen lặn hoặc gen trội, teo dây thần kinh thị kiểu Behr di truyền theo gen lặn và teo dây thần kinh thị kiểu Leber do đột biến điểm của ty thể.

Nguyên nhân khác: Điều dưỡng viên Cao đẳng Điều Dưỡng cho biết teo dây thần kinh thị giác có thể do thiếu hụt dinh dưỡng (protein, vitamin B, vitamin B12, axit folic); hoặc do chất độc hại như thuốc lá, methyl alcohol, ethylene glycol, xyanua, chì và carbon mono oxide…

Triệu chứng thường gặp của bệnh teo dây thần kinh thị giác là gì?

Thị lực bị giảm trong vài giờ đến vài ngày, có khi xảy ra đột ngột chỉ sau một đêm. Bệnh nhân nhìn mờ đi nhanh chóng. Tùy thuộc vào mức độ bệnh của bệnh nhân mà thị lực có thể giảm đi ít hay nhiều. Nếu không được can thiệp thì đến khi dây thần kinh thị bị teo hoàn toàn, bệnh nhân sẽ bị mù lòa.

Rối loạn màu sắc: độ sắc nét và khả năng phân biệt màu sắc ở mắt bị tổn thương bị giảm đi, dễ dàng nhận ra khi so sánh với mắt bên lành.

Đau trong hốc mắt: đau âm ỉ  và mức độ đau tăng lên khi chuyển động mắt.

Điều trị bệnh teo dây thần kinh thị giác?

Mục tiêu điều trị teo dây thần kinh thị giác là điều trị triệt để nguyên nhân gây bệnh. Hiện nay, không có biện pháp có thể phục hồi phần dây thần kinh đã bị phá hủy. Việc điều trị trước khi diễn tiến đến teo dây thần kinh thị giác là hết sức quan trọng, giúp bảo tồn chức năng của mắt.

Đi kèm việc điều trị nguyên nhân, các loại vitamin và thuốc cũng được sử dụng: thuốc chống xơ vữa động mạch, thuốc tăng sự trao đổi chất trong tế bào thần kinh, thuốc tăng lưu lượng máu, chất chống oxy hóa, chống cao huyết áp, điều hòa lượng đường trong máu.

Phương pháp cấy chỉ có thể được chỉ định, giúp bệnh nhân cải thiện được tầm nhìn, tăng cường thị lực cho người bệnh teo dây thần kinh thị giác. Tuy nhiên, tỷ lệ phục hồi tổn thương của bệnh thường rất thấp bởi những tổn thương đối với dây thần kinh thị giác có xu hướng tồn tại vĩnh viễn do các tế bào thần kinh không thể phục hồi.

Một phương pháp mới hiện nay là liệu pháp tế bào gốc cũng đang dần được áp dụng rộng rãi, hứa hẹn những cải tiến trong việc điều trị. Các tế bào gốc có thể biệt hoá thành các tế bào tiếp nhận ánh sáng, giúp người bệnh cải thiện về sức khỏe, tầm nhìn, độ nhạy với ánh sáng, thị lực, có thể làm chậm hoặc ngừng việc mất thị lực.